γνωμικα

Γνωμικολογικον

Αποφθέγματα, Γνωμικά,  Αφορισμοί, Ρητά, Παροιμίες και άλλα
www.gnomikologikon.gr
 
 


My "other" sites:

Ελληνικές Παροιμίες

greek proverbs

σελίδα 8 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Αδιαφορία

  • Για του παπά τ’ αμπέλι μη σε μέλει.
  • Εκατό ξυλιές στον ξένο κώλο λίγες είναι.
  • Άμα πεθάνω εγώ, φούρνος να μην καπνίσει.
  • Βρακί δεν έχει ο κώλος μας, γαρίφαλο στ’ αυτί μας.
  • Ψωμί μη λείψει σπίτι μας και φούρνος να μη καπνίσει.

Ανοχή

  • Ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει.
  • Όσο καθίζει ο κερατάς, το κέρατό του αυξαίνει.
  • Λεκέ που βγάζει το νερό να μην τον συλλογάσαι.
  • Σ’ αγαπώ κυρά να κλάνεις, αλλά μην το παρακάνεις.
  • Γάιδαρος που δεν ‘μποδίζει, άφησέ τον κι ας γκαρίζει.
  • Κάνε Γιάννο μ’ τη δουλειά σου, κι ύστερα και πάλι θεια σου.
  • Όταν θα μάθει ο κερατάς την τέχνη του κεράτου, μέλι και γάλα γίνεται με τη νοικοκυρά του.

Εγκαρτέρηση

  • Κάθε εμπόδιο για καλό.
  • Όσα λυγούνε δε σπούνε.
  • Ό,τι πέψ’ ο Θεός, καλά πεμένο.
  • Μετά τη μπόρα έρχεται η γαλήνη.
  • Μαθημένα τα βουνά απ’ τα χιόνια.
  • Το άδικο το τρως μα δεν το χωνεύεις.
  • Και τα καλά δεχούμενα, και τα κακά.
  • Η ελιά έχει και σοδιά, έχει κι αναποδιά.
  • Όσα βρέχει ο Θεός, τόσα καταπίνει η γη.
  • Κώλος μαθημένος δεν ξεχνάει ο καημένος.
  • Και τούτος ο ανήφορος κατήφορο θα φέρει.
  • Λαγόν εσφάζαν κι έκλανε, καλά που δεν έχεζε.
  • Όσα μας παίρνει ο Θεός, είν’ από τα δικά του.
  • Καλώς τηνε τη δυστυχιά, αν έρθεις μοναχή σου.
  • Χαρά σ’ εκείνο το κακό, που θα ‘ρθει μοναχό του.
  • Μαθημένο είναι το αρνί, να του παίρνουν το μαλλί.
  • Όταν σε βαρούνε βάστα, θα γυρίσει κι άλλη στράτα.
  • Καλό είν’ η συμφορά να έρθει μοναχή της, παρά μαζί κι η μάνα της και η αδελφή της.

Απαξίωση

  • Χέσε κώλε κι άφσε κι όλε.
  • Έβγαλε κι η Ελευσίνα στάρι.
  • Μιλάν’ όλοι, μιλάνε κι οι κώλοι.
  • Κουκιά τρως, κουκιά μαρτυράς.
  • Είχαμε τόσα σκατά, ήρθε και η Σκατομαριά.
  • Άξιος είναι στο φαΐ και γρήγορος στον ύπνο.
  • Βροντάν όλα τα σίδερα, βροντά κι η σακοράφα.
  • Μια γριά μονοδοντού άντρα γύρευε η πορδού.
  • Εβγήκε και το τζίτζιφο και παριστάν’ το φρούτο.
  • Ακαμάτης και φαγάς: ψάλτης, διάκος ή παπάς.
  • Ο τεμπέλης κι ο φαγάς, ή χωροφύλακας ή παπάς.
  • Καλώς τον άγιο του Θεού, τον παξιμαδοκλέφτη.
  • Του χοίρου το μαλλί δε γίνεται μετάξι.
  • Και κόκκορος εν λαχάνοις, και Σαούλ εν προφήταις.
  • Από της μυλωνούς τον κώλο ορθογραφία γυρεύεις.
  • Παστρική καλή Θοδώρα, το τσαρούχι μες στην πίτα.
  • Το ‘να παιδί καλό παιδί και τ’ άλλο γαμώ τη μάνα του.
  • Πλεύουν τα μήλα στο νερό, πλεύουν και οι καβαλίνες.
  • Χωριάτη άγιο κι αν ιδής, ποτέ μην προσκυνήσεις, κι αν τον ιδής και ‘πίσκοπο, χέρι μην του φιλήσεις.

Αποδραματοποίηση

  • Κάτι τρέχει στα γύφτικα.
  • Μεγάλο θάμα, τρεις μέρες.
  • Σιγά μη χάσει η Βενετιά βελόνι.
  • Σιγά μη στάξει η ουρά του γαϊδάρου.
  • Τρείς μέρες θάμα, τη τρίτη παραθάμα.
  • Έπεσε η ζάχαρη στο μέλι και κάτι τρέχει.
  • Τον καβαλάρη μην τον λυπάσαι που κρέμονται τα ποδάρια του.

Ανωτερότητα

  • Το δέντρο που ‘χει τον καρπό, όλο πετροβολιέται.
  • Η αρρώστια και η αρχοντιά φαίνονται από μακριά.
  • Και το πουλί ψηλά πετάει, μα στη γη θα βρει να φάει.
  • Όποιος καμαρώνει γι' αφεντιά, πρέπει κι αφέντης να 'ναι.

Ενόχληση

  • Μη φυτρώνεις εκεί που δεν σε σπέρνουν.
  • Όπου ρίξει παλαμάρι, κάνει μήνες να σαλπάρει.
  • Κάθε πρώτη του μηνός, για δεσπότης, για φανός.
  • Όπου τάβλα και ποτήρι, δέξου και τον κυρ-Σωτήρη.
  • Εβατεύονταν η γίδα και τον τράγο τσούζει ο κώλος.

Αποστροφή

  • Σαν τη γίδα το ψαλίδι.
  • Όποιου φιλεί δυο στόματα, το ένα του βρωμάει.
  • Όσον μισώ τα κάρταμα, στα γένεια μου βλαστούσιν.

Αχρειότητα

  • Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει.
  • Όπου πληγή κι αυτός μύγα.
  • Γκαστρώνει γαϊδούρα στην ανηφόρα.
  • Απ’ όπου κι αν τον πιάσεις λερώνεσαι.
  • Ψεύτης, κλέπτης και καλός άνθρωπος.
  • Κλαίει η αλεπού που πήρε ο αετός την κλώσα.
  • Αυγό να πάρεις απ' αυτόν, δεν έχει κρόκο μέσα.
  • Γαμεί η χελώνα το λαγό, όταν ο αετός είναι από πάνω.

Χυδαιότητα

  • Άνθρωπος ξετσίπωτος, γάιδαρος αδέσποτος.
  • Όποιος κεντάει το γάιδαρο, μυρίζεται τις πορδές του.
  • Κάνε αστείο σε γαϊδούρι και θα φας κλοτσιά στη μούρη.

Βρίσιμο

  • Να ζήσει όποιος μ’ έβρισε, να σκάσει όποιος μου το ‘πε.

Πονηριά

  • Μεταξύ κατεργαραίων, ειλικρίνεια.
  • Με λένε Ρίζο και όπως θέλω τα γυρίζω.
  • Η τέχνη και η πονηριά τη νικά την αντρειά.
  • Όταν πεινά η αλεπού, καμώνεται πως κοιμάται.
  • Μας μάθανε οι Κρητικοί πως είμαστε Χανιώτες.
  • Η αλεπού εκατό χρονών, τ’ αλεπουδάκια εκατόν δέκα.
  • Όταν ο διάολος μας δίνει το στάρι, ο διάολος μας παίρνει το σακί.

Απειλή

  • Καλομελέτα κι έρχεται.
  • Κι ο Άγιος φοβέρα θέλει.
  • Το σιγανό ποτάμι να φοβάσαι.
  • Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά.
  • Βαθειά βροντή, κοντά βροχή.
  • Σκύλος που γαβγίζει, δεν δαγκώνει.
  • Έβαλαν το λύκο να φυλάει τα πρόβατα.
  • Το ποτάμι κοιμάται, ο οχτρός δεν κοιμάται.
  • Ο λύκος με μηνύματα ποτέ αρνί δεν τρώγει.
  • Απολύθηκε ο γάιδαρος; Αλιά από τα λάχανα.
  • Θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι.
  • Φοβέρισε τον κώλο σου, μην κλάσει στο παζάρι.
  • Γειτόνισσες, τις κότες σας κι ο πετεινός μου ελύθη.
  • Φυλάξου από άνθρωπο σπανό και μαλλιαρή γυναίκα.
  • Θα σου δείξω εγώ Ζαμπέτα πώς την παίζουν την τρομπέτα.
  • Σαν σ’ αρέσει μπαρμπα-Λάμπρο, ξαναπέρνα από την Άνδρο.
  • Όταν ακούς την αρκούδα στου γείτονα την αυλή, καρτέρα τη και στη δική σου.

Εμπαιγμός

  • Γέλασε και το παρδαλό κατσίκι.
  • Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα.
  • Εγώ γελώ με δώδεκα, και δεκατρείς μ’ εμένα.
  • Αναγελούμε δεκαοχτώ και μας γελούνε χίλιοι.
  • Εγελούσανε με μένα κι έσκασα κι εγώ στα γέλια.
  • Όποιο χορτάρι γελάς, στην πόρτα σου φυτρώνει.
  • Κουτσό ποτέ μην κυνηγάς, με σένα θα γελάσουν.
  • Όποιος γελάει με τον άλλον, γελάει με τα μούτρα του.
  • Γέλασε η κατσίκα που φάνηκε της προβατίνας ο κώλος.

Καχυποψία

  • Μασάει η κατσίκα ταραμά;
  • Κάνεις το χωριάτη φίλο; Κράτα και κομμάτι ξύλο.
  • Αρβανίτη αν κάνεις φίλο, κράτα και κανένα ξύλο.
  • Τον σκύλο κάνε σύντεκνο και το ραβδί σου βάστα.
  • Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι.
  • Ζωντανούς Αγίους, μήτε να τους πιστεύεις, μήτε να τους προσκυνάς.

Περιφρόνηση

  • Δεν γνωρίζουν οι γαϊδάροι πώς το τρώνε το χαβιάρι.
  • Τα δικά μας είν' καρύδια και βροντούν, τα δικά σας σύκα και ζουλιούνται.
  • Ποτέ σου μην περιφρονείς τα κάτω σκαλοπάτια, γιατί σ’ αυτά πρωτοπατείς και βγαίνεις στα παλάτια.

Άρνηση

  • Δεν μπορώ θα πει δεν θέλω.
  • Με το ζόρι παντρειά δε γίνεται.
  • Ανάθελα ξεκίνησε και θελητά του πήγε.
  • Έμαθες να μου γυρεύεις έμαθα να μη σου δίνω.
  • Μήτε στο διάβολο κερί, μήτε στον Τούρκο κώλο.

Απόρριψη

  • Μήτε μέλι θέλω μήτε μελίσσια.
  • Από κακή κολοκυθιά, ούτε κολοκυθόσπορο.
  • Δε με θέλεις μιαν οργιά, δε σε θέλω μία τριχιά.
  • Μαριγούλα Μαριγώ, κι αν δε με θες, να κι εγώ!
  • Ο λόγος σου με χόρτασε και τα ψωμί σου φά’ το.
  • Απ’ του διαβόλου το μαντρί, μήτε ‘ρίφι μήτε αρνί.
  • Στον ακάλεστο το γάμο, ή διωγμένος ή δαρμένος.
  • Τα καλά του Γιάννη θέμε και το Γιάννη δεν τον θέμε.

Κριτική

  • Όποιος δεν εργάζεται, περιεργάζεται.
  • Μη κατακρίνεις και κριθείς κι αναγελάς και πάθεις.
  • Όποιος είν’ έξω απ’ το χορό, πολλά τραγούδια ξέρει.
  • Το δικό μου το καρφί το βλέπεις, το δικό σου το παλούκι δεν το βλέπεις;

Εξαπάτηση

  • Τα φαινόμενα απατούν.
  • Να κουκιά και δώσ’ μου φάβα.
  • Μέχρι να ’ρθει η γνώση, πάει το γρόσι.
  • Όποιος γελάει τη γη, και η γης τόνε γελάει.
  • Εσύ γριά που διακονείς έχεις αλεύρι και πουλείς.
  • Γέλασέ τον τον χωριάτη να τον έχεις πάντα εργάτη.
  • Ποιος γελάει και γιοματίζει δεν ευρίσκει να δειπνήσει.
  • Εγέλασές με μια φορά, ανάθεμα σε σένα, εγέλασές με δυο φορές, ανάθεμά μου εμένα.

Επιτηδειότητα

  • Αλλού ο παπάς κι αλλού τα ράσα του.
  • Ο διάβολος γίδια δεν είχε και τυρί επούλαγε.
  • Πολλά ξέρει ο ποντικός μα πιο πολλά ο γάτος.
  • Ο καλόερος ήβανε το διάολο μες στο μποκάλι.
  • Δανεικό κυρά τ’ αλεύρι, δανεικό και το προζύμι.
  • Ξένο ψωμί ήταν που ‘τρωγε, δικό του το μαχαίρι.
  • Αυτός με την τρελίτσα του γεμίζει την κοιλίτσα του.
  • Εγώ με την τρελίτσα μου, την κάνω τη δουλίτσα μου.
  • Είχε ο φρόνιμος χουλιάρι κι έτρωγε ο ζουρλός μ’ εκείνο.
  • Η γάτα όπως κι αν την πετάξεις, με τα τέσσερα θα πέσει.
  • Άλλοι ζιούσιν με τον κόπον κι άλλοι ζιούσιν με τον τρόπον.

Δικαιολογίες

  • Απορία ψάλτου βηξ.
  • Ψάλε δεσπότη, με πονεί το δάχτυλο μου.
  • Γυναίκα που δικαιολογείται αυτοκατηγορείται.
  • Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια.
  • Ο κακός ο μάστορης με τα σύνεργά του τα βάζει.
  • Πότε ο Γιάννης δεν μπορεί, πότε ο κώλος τον πονεί.
  • Τι έχεις γέρο που χορεύεις; Δε μ’ αφήνουν τα δαιμόνια.
  • Κίνησε ο Οβριός για το παζάρι κι έτυχε να ‘ναι Σάββατο.
  • Ο ακαμάτης δεν τρώει τα μύγδαλα για να μην τα σπάσει.

Παράπονα

  • Δεν είμαι φαγάς, είμαι παραπονιάρης.
  • Ξένου παινέψου και δικού παραπονέψου.
  • Αντί να τρίζει η άμαξα, τρίζει ο αμαξηλάτης.
  • Εφτά νομάτοι δυο ψωμιά κι εγώ ο καημένος ένα.

Υπερβολές

  • Κάνει σαν τη χήρα στο κρεβάτι.
  • Βρήκαμε παπά, ας θάψουμε πέντε-έξι.
  • Ή οκτώ λογιώ φαγί ή σαρδέλα μοναχή.
  • Όποιος έχει πολύ πιπέρι, ρίχνει και στα λάχανα.
  • Τον κασίδη σαν πεθάνει, χρυσομάλλη θα τον πουν.
  • Πάνω που έμαθε ο γάιδαρος να μην τρώει, ψόφησε.
  • Γλυκάθηκε η γριά στο μέλι, θα φάει και το κουβέλι.
  • Το πολύ το «Κύριε ελέησον» το βαριέται κι ο παπάς.
  • Είπαν τον τρελό να χέσει κι έβγαλε και τ’ άντερά του.
  • Είπαν του τρελού ν’ ανάψει φωτιά κι έκαψε τα ρούχα του.

Θυμός

  • Το αψύ το ξίδι στο αγγειό του βράζει.
  • Του θυμού ο γιατρός είναι ο λόγος ο καλός.

Εκδίκηση

  • Μία σου και μία μου.
  • Γλυκά τα έφαγες, ξινά θα τα ξεράσεις.
  • Δανεικά ‘ναι τα κούρταλα στο γάμο.
  • Ό,τι σου κάμνουν κάμνε και κάκια μην το έχεις.
  • Έχει ο καιρός γυρίσματα να πληρωθούν τα πείσματα.
  • Εσύ κατουρείς την πόρτα μου κι εγώ χέζω στη γωνιά σου.

Τιμωρία

  • Όλα εδώ πληρώνονται.
  • Από τ’ αυτί και στο δάσκαλο.
  • Έφαγες το μέλι, πιέ και το ξίδι.
  • Φταίει ο γάιδαρος και δέρνουν το σαμάρι.
  • Με τα πολλά στη φυλακή και με τα λίγα μέσα.
  • Δείρ’ τονε για τ’ αβγό, να μην σου πάρ’ την κότα.
  • Ο ψεύτης και ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται.
  • Ό,τι κάνει η γίδα στο πουρνάρι το βρίσκει στο τομάρι.
  • Όποιος κατουράει στη θάλασσα, το βρίσκει στο αλάτι.
  • Όποιος σκάβει το λάκκο τ’ αλλουνού, πέφτει ο ίδιος μέσα.
  • Αν κλωτσάς τα γονικά σου, θα το βρεις απ' τα παιδιά σου.
  • Βαρ’ της νιάς με την καλάμα και της γριάς με τη ματσούκα.
  • Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις και την κακή του μοίρα.

Μετάνοια

  • Καλόγρια στα γεράματα.
  • Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα.
  • Αμαρτία εξομολογουμένη ουκ έστι αμαρτία.

Φυγή

  • Αν τον ματαϊδείς, γράψε τον αράπη.
  • Έτρεχε να μη βραχεί κι έπεσε στο ποτάμι.
  • Φτώχυνε το μοναστήρι, χαθήκανε και οι καλογήροι.
  • Βαστάτε ποδαράκια μου [να μη σας χέσει ο κώλος μου].

σελίδα 8 από 17

«προηγούμενη σελίδαεπόμενη σελίδα»

Συγγενές είδος με τις παροιμίες είναι και οι Παροιμιακές Φράσεις

Ξένες Παροιμίες υπάρχουν στη σελίδα: Ξένες Παροιμίες

Επιπλέον, αρκετές «βωμολοχικές» παροιμίες θα βρείτε στα: Ακατάλληλα

Πολύ κοντά στις παροιμίες είναι και οι: Θυμόσοφες Ρήσεις

Για αποκλειστικά αρχαίες παροιμίες υπάρχει η σελίδα:
Αρχαίες Ελληνικές Παροιμίες










Widgets με Γνωμικά για την Ιστοσελίδα σας.
Αν θέλετε να ενσωματώσετε στο blog ή στην ιστοσελίδα σας widgets με Γνωμικά που τροφοδοτούνται από τη βάση δεδομένων του Γνωμικολογικού, μπορείτε να τα βρείτε εδώ.


Τα δικά σας σχόλια


comments powered by Disqus


Google

τσολιας

 
Σχετικό Γνωμικό
Η ευφυΐα και το πνεύμα ενός έθνους φαίνονται από τις παροιμίες του.
Φρ. Βάκων






Δείγμα Γνωμικών



Υποστήριξη





Τα Δημοφιλέστερα





 
Δεν απαγορεύεται η αντιγραφή του περιεχομένου της ιστοσελίδας!
To σωστό όμως είναι να αναφέρεται πάντα η πηγή.
Creative Commons License    This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License

2008-2017: Manolis Papathanassiou